Konijnenbont en de konijnenvleesindustrie

De overgrote meerderheid van de konijnen die wereldwijd op boerderijen gefokt worden, worden gefokt voor vlees. In 1998 werden bijna 800 miljoen konijnen wereldwijd geslacht voor hun vlees. De algemeen geldende misvatting over de konijnenvleesindustrie is dat ze ook de bontindustrie voorziet van huiden die in kledingstukken verwerkt worden. Deze misvatting laat mensen toe te geloven dat konijnenbont kopen op de een of andere manier niet wreed is, omdat konijnenhuiden bijproducten zouden zijn die niet verspild hoeven te worden.

Als dieren om meer dan één reden geëxploiteerd worden, dan maakt dit uiteraard hun lijden en het slachten niet minder wreed. Konijnen die voor de vleesproductie worden gefokt, lijden een afschuwelijk leven opeengepropt in krappe kooien die niet tegemoet komen aan hun natuurlijke noden. Om deze misvatting uit de wereld te helpen, is het belangrijk om weten dat de huiden van konijnen die voor vlees worden gefokt, zelden in bontkledingstukken worden gebruikt.

'Vleeskonijnen' worden geslacht op een leeftijd van 10 tot 12 weken. Deze jonge dieren hebben een korte, ongelijke vacht. Bovendien worden 'vleeskonijnen' gewoonlijk geslacht in de warmere lente- en zomermaanden, wanneer hun vacht dun is en de haren niet stevig aan de huid vastzitten. Daarom zijn de onvolwassen en ongelijkmatige huiden van jonge 'vleeskonijnen' niet geschikt voor kwaliteitsbont.

Hoewel slachthuizen de meeste huiden van 'vleeskonijnen' gewoon weggooien, worden de huiden soms gebruikt in producten van mindere kwaliteit zoals prullaria, poppenkleren en imitaties van duur bont. De huiden van 'vleeskonijnen' worden onderverdeeld in de volgende groepen:

• De geplukte en geschoren - Hoewel zeldzaam, is de pels van oudere "vleeskonijnen" soms gelijkvormig en vrij van ruiplekken. De pels wordt geplukt of geschoren en gebruikt in imitaties van dure bontkledingstukken, zoals nerts of vossenbont. Veel bontwerkers beweren dat het geplukte en geschoren bont niet wordt verkregen uit geslachte dieren. Ze houden vol dat de procedure vergelijkbaar is met het plukken en scheren van een schaap voor wol. Dit is helemaal niet waar. Konijnen en andere pelsdieren worden geslacht en de huid wordt verwijderd van het lichaam alvorens het bont wordt geplukt of geschoren.
• Lange haren - Deze pelzen vertonen ruiplekken en het bont is dunner. De lange haren zitten vast aan de huid om ruiplekken en andere tekorten te verbergen. Het langharige bont wordt gebruikt voor het maken van gadgets en speelgoed.
• Hoeden - Het bont dat gebruikt wordt voor hoeden is zeer dun.
  De lange, stijve haren, die konijnenbont een ongelijk uitzicht geven, zijn een ander tekort in het bont van 'vleeskonijnen'. In 1919 slaagden Franse kwekers erin een nieuw konijnenras te kweken met korte haren. De verkorte haren geeft het ras - het Rex konijn - een kort, dik, fluweelachtig bont. Rex konijnen, met hun zacht en stabiel bont, werden spoedig slachtoffers van de bonthandel.

De uitstekende pels van Rex konijnen worden het vaakst gebruikt voor kledingstukken en accessoires in konijnenbont. Ze worden gekweekt in een grote verscheidenheid van kleuren. Donkere kleuren, zoals Seal, Black, Chinchilla, Castor en Sable, zijn de rassen die gebruikt worden voor de 'fijne' kledingstukken in konijnenbont. Eigentijdse kleuren, zoals Blue, Red, Opal, Beige, Fawn, zn Otter, zijn rassen die in trendy, moderne kledingstukken worden gebruikt. Het witte Rex bont wordt gebruikt in formele kledingstukken. Gevlekte kleuren, zoals Lynx, Lilac, Brokens, en Tri-Colors worden gebruikt in sportkleding.

Om marketingredenen en om Rex konijnen die gefokt worden voor bont te onderscheiden van Rex konijnen die gekweekt worden als huisdieren en voor shows, hebben de Amerikaanse Rex bontkwekers handelsnamen aan de verschillende Rex kleuren gegeven.

Aangezien konijnen die voor hun bont worden gefokt, geslacht worden op de leeftijd van 6 tot 7 maanden, wanneer hun bont op zijn best is, heeft hun vlees weinig waarde. Konijnen die op deze leeftijd gedood zijn, staan bekend als de zogenaamde 'stoofpotters'  en worden zelden op de markt gebracht in de commerciële vleesindustrie. De consument verkiest het vlees van jongere zogenaamde 'braadpankonijnen'.

Een andere complicatie in de marketing van Rex konijnenvlees is de kostprijs en de kennis van de verwerking van het vlees. Om de huid van een geslacht konijn te houden, moeten de kwekers de konijnen zelf verwerken of een slachterij vinden die de huiden van de geslachte dieren teruggeeft – een service die weinig fabrieken willen leveren. Wegens de lage waarde van het vlees, komt het zelden voor - als het al gebeurt - dat een kweker investeert in marketing van het vlees van konijnen die voor bont worden gefokt. Konijnen die voor hun bont worden gefokt, worden dus specifiek gefokt om tegemoet te komen aan de vraag naar konijnenbont.

Het leven op een konijnenbontkwekerij

Konijnen die voor hun bont zullen worden gedood, worden van elkaar gescheiden wanneer ze amper 10 weken oud zijn en opgesloten in individuele draadgazen kooien. De geadviseerde kooigrootte in Amerika is ongeveer 360 vierkante inches (iets meer dan 2200 cm²) (45 x 50 cm). Zoals de productie van vleeskonijnen in de bio-industrie vaak een nevenproject is bij bijvoorbeeld een legbatterij, maakt het fokken van  konijnen voor bont vaak een deel uit van een grotere bontfokkerij activiteit. De eigenaar van een legbatterij kan konijnen fokken in de lege batterijkooien, dit bespaart hem de kosten voor nieuw materiaal. Op gelijkaardige wijze fokken vossenbontkwekers vaak konijnen in de lege vossenkooien.

Bontfokkers beginnen te kweken met een konijn als het dier 4 maanden oud is. Konijnen kunnen elke maand paren en krijgen telkens 5 tot 8 baby’s. De zwangerschap duurt 30 dagen en de baby’s worden na 40 dagen gescheiden van hun moeder - sommige kwekers spenen nog sneller. Binnen 1 tot 2 weken, worden de vrouwelijke konijnen opnieuw zwanger gemaakt. Als de kweker langer wacht, is de moeder dikker en dat vertraagt het zwanger worden. Daarom wordt aanbevolen om de dieren reeds zwanger te maken terwijl de jonge konijnen nog bij de moeders zijn. Grotere commerciële fokkers krijgen 7 tot 8 nestjes per jaar uit elke moeder.

Konijnen genieten de reputatie dat ze bovenmatig kweken. Nochtans zijn de vrouwelijke konijnen niet altijd bereid om te paren. Wanneer de moeders onwillig zijn, worden ze neergedrukt en voor een mannelijk konijn geduwd.

Omdat zonnestralen het bont van de konijnen kunnen verbleken, mogen bontkonijnen nooit natuurlijk zonlicht zien. Wanneer het bont na vijf maanden van prima kwaliteit is, adviseert men om het voedsel te beperken tot 75% van wat het konijn normaal zou eten. Dit houdt het bont langer in de geschikte conditie, produceert betere kwaliteitshuiden, drukt voederkosten, en vermindert het vetgehalte dat het bont kan beschadigen.

Om zachter bont te kweken worden de mannelijke bontkonijnen gecastreerd. Er worden twee methodes gebruikt om konijnen te castreren. Eén gebruikte methode is eenvoudigweg de testikels met een scheermesje of scalpel af te snijden. Een andere methode die wordt gebruikt om mannelijke konijnen te castreren is de testikels met calciumchloride in te spuiten, wat de testikels binnen een paar dagen zal desintegreren. Het is moeilijk om een konijn behoorlijk te verdoven; het is dus hoogst onwaarschijnlijk dat er ooit verdoving tijdens deze pijnlijke ingrepen wordt gebruikt.

Konijnen worden gedood door hen de nek breken of dood te knuppelen. De voorkeur gaat uit naar het breken van de nek, waarbij de kop van het konijn naar achter wordt getrokken waardoor de nek breekt. Bij het doodknuppelen, wordt een botte stok of de zijkant van de hand gebruikt om het konijn te doden.

In de Verenigde Staten bestaan er weinig wetten die konijnen op commerciële konijnenboerderijen beschermen. Hoewel ze niet vaak wordt afgedwongen, vereist de Humane Slaughter Act dat konijnen die voor hun vlees worden geslacht, verdoofd worden vóór het oversnijden van hun kelen. Het Amerikaanse Ministerie van Landbouw (USDA) regelt de kooigrootte voor laboratoriumkonijnen en voor vergunde handelaars in huisdierkonijnen. Konijnen die voor bontproductie wordt gefokt daarentegen, hebben geen enkele wettelijke bescherming.

Statistieken

In 1997 (laatste beschikbare statistieken) telde de V.S. 13.320 konijnenboerderijen, die in totaal 530.189 konijnen fokten. De staat Texas had het grootste aantal fokkerijen (1.134), terwijl de staat California het grootste aantal konijnen had (94.953).

Bron: Coalition to Abolish the Fur Trade ( www.caft.org.uk )